محمد حسن خان اعتماد السلطنه
9
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى )
بسم اللّه الرحمن الرحيم يكى از كتب تاريخى و جغرافيايى كه تاكنون به زبان فارسى دربارهء اشكانيان نوشته شده كتاب « درر التيجان فى تاريخ بنى الاشكان » است تأليف محمد حسن خان اعتماد السلطنه . مؤلف براى نگارش اين تاريخ به كتب فراوانى مراجعه نموده و از مآخذ بسيارى سود جسته . به اين علت كه بسيارى از بلاد و امكنهاى كه در كتاب فوق بدانها اشاره شده اكنون تغيير نام يافتهاند يا اوضاع جغرافيايى آنها دگرگون شده ، اعتماد السلطنه مجبور گشته است تا جزوهاى به آخر كتاب بيفزايد كه حاوى مطابقت نام شهرهاى قديم و جديد ايران باشد و آن را « تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران » ناميده كه همين كتاب حاضر است . مصحح چون اين رساله را پربارتر از متن كتاب يافت اقدام به تصحيح و چاپ مجدد آن به صورت امروزى نمود و براى روشنتر شدن مطلب از كتب ديگرى كه پس از « درر التيجان » به چاپ رسيدهاند كمك گرفت . چون مؤلف در تأليف كتاب حاضر به نقل قول پارهاى از مورخين و جغرافىدانان استناد كرده بنابراين مصحح ، شرح حال مورخين و علماى جغرافى معروف دنيا را كه اكثرا در زمينهء تاريخ ايران صاحبنظر بودهاند از آخر جلد اول درر التيجان استنساخ كرده به انتهاى اين كتاب